Wspólność ustawowa – podstawowy ustrój majątkowy.

Z chwilą zawarcia małżeństwa, o ile małżonkowie nie zawarli umowy majątkowej (tzw. intercyzy), powstaje między nimi wspólność ustawowa. Oznacza to, że określone składniki majątkowe nabyte w trakcie małżeństwa wchodzą do majątku wspólnego, a pozostałe – nabyte wcześniej lub w określonych okolicznościach – pozostają majątkiem osobistym.

Podstawę prawną stanowi art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.).

Co wchodzi w skład majątku wspólnego?

Do majątku wspólnego należą w szczególności:
• pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków (np. z prowadzonej działalności gospodarczej, umowy o dzieło, umowy zlecenia, tantiemy z majątkowych praw autorskich), przy czym na równo z wynagrodzeniem za pracę traktuje się wszelkiego rodzaju nagrody pracownicze (np. nagrody jubileuszowe, wynagrodzenie wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, diety, odprawy), emeryturę, rentę inwalidzką, rentę odszkodowawczą, stypendium,
• dochody z majątku wspólnego oraz z majątków osobistych małżonków,
• prawa kapitałowe w spółkach handlowych,
• wierzytelności,
• spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, użytkowego, komunalnego,
• środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,
• środki na subkoncie w ZUS, o którym mowa w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.

W praktyce oznacza to, że wszystko, co zostaje wypracowane lub zarobione w trakcie małżeństwa – niezależnie od tego, które z małżonków faktycznie uzyskało przychód – co do zasady wchodzi do majątku wspólnego.